პროგრამირების საწყისები (Python) Programming Essentials (Python)

სამუშაო გარემოს
მომზადება Setting up your
environment

Python-ის ინტერპრეტატორი · VS Code · აუცილებელი დანამატები The Python interpreter · VS Code · the extensions you actually need

I კვირა — პრაქტიკული საათი Week I — lab session

კონტექსტიContext

რა გვჭირდება რეალურად?What do we actually need?

ნაბიჯი 1Step 1

Python-ის დაყენებაInstalling Python

ნაბიჯი 1 · შემოწმებაStep 1 · Verify

დარწმუნდი, რომ იმუშავაMake sure it worked

გახსენი ტერმინალი (Windows: Win+R → cmd) და აკრიფე:

Open a terminal (Windows: Win+R → cmd) and type:

python --version
Python 3.13.1

pip --version
pip 24.3.1 from ...

Windows-ზე ალტერნატივა: py -V · Linux/macOS: python3 --version On Windows also: py -V · Linux/macOS: python3 --version

ნაბიჯი 1 · ბონუსიStep 1 · Bonus

REPL — ინტერაქტიული რეჟიმიThe REPL — interactive mode

უბრალოდ აკრიფე python ტერმინალში — მიიღებ „ცოცხალ“ Python-ს:

Just type python in the terminal and you get a live Python:

>>> 2 + 3 * 4
14
>>> "გამარჯობა" + " " + "მსოფლიო"
'გამარჯობა მსოფლიო'
>>> exit()

ნაბიჯი 2Step 2

რატომ VS Code?Why VS Code?

ჩამოტვირთვა: code.visualstudio.com · ალტერნატივები: PyCharm Community, Thonny (დამწყებთათვის), Vim/Neovim Download: code.visualstudio.com · Alternatives: PyCharm Community, Thonny (for beginners), Vim/Neovim

ნაბიჯი 3 · სავალდებულოStep 3 · Essential

დანამატები, რომელთა გარეშეც არ ღირსExtensions you should not skip

ნაბიჯი 3 · სასურველიStep 3 · Recommended

დანამატები, რომლებიც ცხოვრებას გიმსუბუქებსExtensions that make life easier

სწრაფი გზაThe fast way

ყველაფერი ერთი ბრძანებითEverything in one command

თუ code ბრძანება ხელმისაწვდომია ტერმინალში:

If the code command is available in your terminal:

code --install-extension ms-python.python
code --install-extension charliermarsh.ruff
code --install-extension usernamehw.errorlens
code --install-extension KevinRose.vsc-python-indent
code --install-extension oderwat.indent-rainbow

ხელით: Ctrl+Shift+X → ჩაწერე სახელი → Install By hand: Ctrl+Shift+X → type the name → Install

ნაბიჯი 4Step 4

პარამეტრები, რომლებსაც ერთხელ ვაწყობთSettings you configure once

Ctrl+Shift+P → Preferences: Open User Settings (JSON) Ctrl+Shift+P → Preferences: Open User Settings (JSON)

{
  "editor.fontSize": 15,
  "editor.tabSize": 4,
  "editor.insertSpaces": true,
  "editor.rulers": [79],
  "editor.formatOnSave": true,
  "files.autoSave": "afterDelay",
  "files.trimTrailingWhitespace": true,

  "[python]": {
    "editor.defaultFormatter": "charliermarsh.ruff",
    "editor.codeActionsOnSave": { "source.organizeImports": "explicit" }
  }
}

ნაბიჯი 5Step 5

სწორი ინტერპრეტატორის არჩევაSelecting the right interpreter

ეს ყველაზე ხშირი დაბნეულობის წყაროა. VS Code უნდა იცოდეს, რომელი Python გაუშვას.

This is the most common source of confusion. VS Code needs to know which Python to run.

1. Ctrl+Shift+P
2. აკრიფე Python: Select Interpreter
3. აირჩიე ვერსია სიიდან (მაგ. Python 3.13.1 64-bit)

1. Ctrl+Shift+P
2. Type Python: Select Interpreter
3. Pick a version from the list (e.g. Python 3.13.1 64-bit)

არჩეული ვერსია ჩანს ქვედა ზოლში (status bar), მარჯვნივ. The selected version appears in the status bar, bottom right.

პირველი პროგრამაFirst program

hello.py

შექმენი საქაღალდე (მაგ. python-course) → VS Code → File ▸ Open Folder → ახალი ფაილი hello.py Create a folder (e.g. python-course) → VS Code → File ▸ Open Folder → new file hello.py

print("გამარჯობა, მსოფლიო!")
print("Python-ის კურსი დაიწყო")

გაშვების სამი გზაThree ways to run it

ინსტრუმენტიTool

ჩაშენებული ტერმინალიThe built-in terminal

Ctrl+` — ხსნის და ხურავს ტერმინალს რედაქტორის შიგნით.

Ctrl+` — opens and closes a terminal inside the editor.

• რატომ სჭირდება?პროგრამის გაშვება, პაკეტების დაყენება, ვერსიების შემოწმება — ყველაფერი ერთ ფანჯარაში
• Windows-ზე ორი ვარიანტიაPowerShell (ნაგულისხმევი) და Command Prompt. ორივე გამოდგება — ბრძანებები, რომლებსაც ვიყენებთ, იდენტურია

• Why bother?Running programs, installing packages, checking versions — all in one window
• Two options on WindowsPowerShell (default) and Command Prompt. Either works — the commands we use are identical

python hello.py          # პროგრამის გაშვება / run the program
pip install requests     # პაკეტის დაყენება / install a package
pip list                 # რა მაქვს დაყენებული / what is installed
cd folder                # საქაღალდეში გადასვლა / change directory
cls / clear              # ეკრანის გასუფთავება / clear the screen

კარგი ჩვევაGood habit

ვირტუალური გარემო (venv)Virtual environments (venv)

ცალკე „ყუთი“ თითოეული პროექტისთვის, სადაც მისი ბიბლიოთეკები ცხოვრობს.

A separate box for each project, holding just that project’s libraries.

# შექმნა / create (in the project folder)
python -m venv .venv

# გააქტიურება / activate — Windows
.venv\Scripts\activate

# გააქტიურება / activate — macOS / Linux
source .venv/bin/activate

# ახლა pip მხოლოდ ამ პროექტში დააყენებს
# now pip installs only into this project
pip install requests

დეტალურად — XIV–XV კვირაზე (პაკეტები და pypi). ახლა უბრალოდ იცოდე, რომ არსებობს. In detail in weeks XIV–XV (packages and PyPI). For now, just know it exists.

ინსტრუმენტიTool

გამართვა (debugging) — F5Debugging — F5

„print-ებით ძებნა“ მუშაობს, მაგრამ დებაგერი უფრო სწრაფია.

Hunting with print statements works, but the debugger is faster.

1. დააწკაპე ხაზის ნომრის მარცხნივ → გამოჩნდება წითელი წერტილი (breakpoint)
2. დააჭირე F5 → პროგრამა გაჩერდება იმ ხაზზე
3. მარცხენა პანელში ხედავ ყველა ცვლადის მიმდინარე მნიშვნელობას
4. F10 ერთი ნაბიჯი · F11 ფუნქციაში შესვლა · F5 გაგრძელება

1. Click to the left of a line number → a red dot appears (breakpoint)
2. Press F5 → the program pauses on that line
3. The left panel shows the current value of every variable
4. F10 step over · F11 step into · F5 continue

დიაგნოსტიკაTroubleshooting

ხშირი პრობლემებიCommon problems

შემაჯამებელიWrap-up

Checklist — გავიარეთ თუ არა?Checklist — are we set up?

• python --version აბრუნებს 3.10+ ვერსიას
• VS Code დაყენებულია და იხსნება
• დანამატი Python (ms-python.python) დაყენებულია
• Python: Select Interpreter-ით ვერსია არჩეულია
• საქაღალდე გახსნილია File ▸ Open Folder-ით (არა ცალკე ფაილი!)
• hello.py იქმნება, ეშვება და ტექსტს გამოიტანს
• ჩაშენებული ტერმინალი იხსნება Ctrl+`-ით

• python --version reports 3.10 or newer
• VS Code is installed and opens
• The Python extension (ms-python.python) is installed
• An interpreter is chosen via Python: Select Interpreter
• A folder is open via File ▸ Open Folder (not a single file!)
• hello.py can be created, run, and prints its text
• The built-in terminal opens with Ctrl+`