ლექცია 01 · I კვირაLecture 01 · Week I

შესავალიIntroduction

Python-ის ისტორია · კავშირი სხვა ენებთან · შესრულების გარემო · სინტაქსი, სტრუქტურა, კომენტარები · რეზერვირებული სიტყვები Python’s history · how it relates to other languages · the runtime · syntax, structure, comments · reserved words

ორიენტირებაOrientation

კურსის რუკა — 15 კვირაCourse map — 15 weeks

ორგანიზებაOrganisation

როგორ ფასდებაHow it is graded

საბაზისოFundamentals

რა არის პროგრამა?What is a program?

ალგორითმი — ნაბიჯების მკაცრი თანმიმდევრობა, რომელიც ამოცანას ჭრის.
პროგრამა — ალგორითმი, ჩაწერილი ენაზე, რომელსაც კომპიუტერი ასრულებს.

An algorithm is a strict sequence of steps that solves a problem.
A program is an algorithm written in a language a computer can execute.

a = int(input("პირველი: "))
b = int(input("მეორე: "))
print(a + b)

ისტორიაHistory

საიდან მოვიდა PythonWhere Python came from

კონტექსტიContext

Python სხვა ენებს შორისPython among other languages

public class Main {
    public static void main(String[] a) {
        System.out.println("გამარჯობა");
    }
}

print("გამარჯობა")

როგორ მუშაობსHow it works

კომპილაცია თუ ინტერპრეტაცია?Compiled or interpreted?

შესრულების გარემოThe runtime

რა ხდება, როცა python hello.py ვწერთWhat happens when you run python hello.py

1. წყარო — hello.py, ჩვეულებრივი ტექსტური ფაილი
2. თარგმნა ბაიტკოდში — შედეგი ინახება __pycache__/ საქაღალდეში, .pyc ფაილად
3. შესრულება — Python-ის ვირტუალური მანქანა (PVM) ბაიტკოდს ასრულებს
4. შედეგი — ტერმინალში გამოტანილი ტექსტი

1. Source — hello.py, an ordinary text file
2. Compilation to bytecode — stored in __pycache__/ as a .pyc file
3. Execution — the Python Virtual Machine (PVM) runs the bytecode
4. Result — text printed in the terminal

სინტაქსიSyntax

სამი წესი, რომელიც ყველაფერს განსაზღვრავსThree rules that shape everything

1. ერთი ხაზი = ერთი ინსტრუქციაწერტილ-მძიმე (;) არ გვჭირდება — ხაზის დასასრული თავად ჰყოფს
2. ბლოკს წანაცვლება ქმნისფიგურული ფრჩხილები { } არ არსებობს. სტანდარტი — 4 ჰარე
3. ორწერტილი ხსნის ბლოკსif, for, while, def — ყოველთვის მთავრდება :-ით

1. One line = one statementNo semicolons needed — the end of the line separates statements
2. Indentation creates blocksThere are no curly braces { }. The standard is 4 spaces
3. A colon opens a blockif, for, while, def — always end with :

temperature = 30

if temperature > 25:
    print("ცხელა")
    print("წყალი დალიე")

print("დასასრული")

ბოლო print ბლოკის გარეთაა — ის ყოველთვის შესრულდება. The last print is outside the block — it always runs.

სინტაქსიSyntax

წანაცვლება — არა ესთეტიკა, არამედ აზრიIndentation is meaning, not decoration

if 5 > 3:
    print("ა")
    print("ბ")

if 5 > 3:
    print("ა")
print("ბ")

სტრუქტურაStructure

კომენტარებიComments

ტექსტი, რომელსაც Python უგულებელყოფს. დაწერილია ადამიანისთვის.

Text that Python ignores. It is written for humans.

# ერთხაზიანი კომენტარი — ყველაზე ხშირი
# a single-line comment — the most common kind

price = 100  # კომენტარი ინსტრუქციის შემდეგ / after a statement

"""
მრავალხაზიანი ტექსტი.
ტექნიკურად ესაა სტრიქონი, რომელიც არსად ინახება,
მაგრამ პრაქტიკაში კომენტარად გამოიყენება.
"""

def area(a, b):
    """მართკუთხედის ფართობი. ესაა docstring."""
    return a * b

print(area.__doc__)

ლექსიკაVocabulary

რეზერვირებული სიტყვებიReserved words

ენის „საკუთარი“ სიტყვები — ცვლადის სახელად ვერ გამოიყენებ. სულ 35. Words the language keeps for itself — you cannot use them as variable names. 35 in total.

False    None     True     and      as       assert   async
await    break    class    continue def      del      elif
else     except   finally  for      from     global   if
import   in       is       lambda   nonlocal not      or
pass     raise    return   try      while    with     yield

import keyword

print(keyword.kwlist)
print(len(keyword.kwlist))
print(keyword.iskeyword("for"))

class = "IT-101"
# SyntaxError: invalid syntax

ლექსიკაVocabulary

იდენტიფიკატორები — სახელების წესებიIdentifiers — naming rules

student_name = "ნინო"
_temp = 0
count2 = 15

2name = "x"      # SyntaxError
my name = "x"    # SyntaxError
class = "x"      # SyntaxError

პრაქტიკაPractice

პირველი სრული პროგრამაYour first complete program

# პროგრამა ესალმება მომხმარებელს / the program greets the user
# ავტორი / author: სახელი გვარი

print("=" * 30)
print("Python-ის კურსი")
print("=" * 30)

name = input("შენი სახელი: ")
print("გამარჯობა,", name)
print("კარგად მოხვედი!")

============================== Python-ის კურსი ============================== შენი სახელი: ნინო გამარჯობა, ნინო კარგად მოხვედი!

დეტალები — input(), ტიპები, print()-ის პარამეტრები — II კვირაზე. The details — input(), types, print() parameters — come in week II.

დიაგნოსტიკაTroubleshooting

შეცდომების ორი ჯგუფიTwo families of error

print("გამარჯობა"
# SyntaxError: '(' was never closed

print(10 / 0)
# ZeroDivisionError: division by zero

შემაჯამებელიWrap-up

რა უნდა დაგამახსოვრდესWhat to remember

• Python — ინტერპრეტირებადი, დინამიკური, წაკითხვადობაზე ორიენტირებული ენა (1991, Guido van Rossum)
• შესრულება: .py → ბაიტკოდი → PVM
• ბლოკს წანაცვლება ქმნის (4 ჰარე), ბლოკს : ხსნის
• კომენტარი #-ით, დოკუმენტაცია — """docstring"""
• 35 რეზერვირებული სიტყვა — keyword.kwlist
• სახელები: snake_case, ციფრით არ იწყება, რეგისტრი მნიშვნელოვანია

• Python is interpreted, dynamic and readability-focused (1991, Guido van Rossum)
• Execution: .py → bytecode → PVM
• Indentation creates blocks (4 spaces); a : opens one
• Comments with #, documentation with """docstring"""
• 35 reserved words — keyword.kwlist
• Names: snake_case, never start with a digit, case matters