ლექცია 03 · III კვირაLecture 03 · Week III

პირობები და
ლოგიკაConditions and
logic

შედარების ოპერატორები · ლოგიკური ოპერატორები · if / elif / else Comparison operators · logical operators · if / elif / else

დღეს ასევე: პრაქტიკული დავალება #1 Also today: practical assignment #1

გამეორება · ლექციები 01–02Review · lectures 01–02

შემოწმება — 8 კითხვაCheck yourself — 8 questions

იფიქრე, მერე გახსენი პასუხი.Think first, then open the answer.

ოპერატორებიOperators

შედარების ოპერატორებიComparison operators

შედეგი ყოველთვის bool-ია: True ან False. The result is always a bool: True or False.

ოპერატორებიOperators

ლოგიკური ოპერატორებიLogical operators

age = 20
has_id = True
print(age >= 18 and has_id)  # True

is_weekend = False
is_holiday = True
print(is_weekend or is_holiday)  # True

is_open = False
print(not is_open)   # True

თეორიაTheory

ჭეშმარიტების ცხრილიTruth table

print(True or False and False)
# True  — "and" is evaluated first

print((True or False) and False)
# False

თავისებურებაA key trait

„დამოკლებული“ გამოთვლა (short-circuit)Short-circuit evaluation

Python ლოგიკურ გამოსახულებას ბოლომდე არ ითვლის, თუ პასუხი უკვე ცნობილია.

Python stops evaluating a logical expression as soon as the answer is known.

x = 0

# and: if the first part is False, the second is never checked
print(x != 0 and 10 / x > 1)    # False — no division happened

# or: if the first part is True, the second is never checked
print(x == 0 or 10 / x > 1)     # True

კონსტრუქციაConstruct

if — უმარტივესი პირობაif — the simplest condition

if condition:
    statement1
    statement2

temperature = 31

if temperature > 30:
    print("ძალიან ცხელა")
    print("წყალი დალიე")

print("პროგრამა დასრულდა")

კონსტრუქციაConstruct

if / else დაand elif

age = int(input("ასაკი: "))

if age >= 18:
    print("სრულწლოვანი")
else:
    print("არასრულწლოვანი")

score = int(input("ქულა: "))

if score >= 91:
    grade = "A"
elif score >= 81:
    grade = "B"
elif score >= 71:
    grade = "C"
elif score >= 61:
    grade = "D"
elif score >= 51:
    grade = "E"
else:
    grade = "F"

print("შეფასება:", grade)

კონსტრუქციაConstruct

ჩადგმული პირობებიNested conditions

age = 20
has_ticket = True

if age >= 18:
    if has_ticket:
        print("შედი")
    else:
        print("იყიდე ბილეთი")
else:
    print("ასაკი არ გაძლევს უფლებას")

if age >= 18 and has_ticket:
    print("შედი")
elif age >= 18:
    print("იყიდე ბილეთი")
else:
    print("ასაკი არ გაძლევს უფლებას")

სცადე REPL-ში: import this — Python-ის ფილოსოფიის 19 პრინციპი. Try it in the REPL: import this — the 19 principles of Python’s philosophy.

მოხერხებულობაConvenience

ჯაჭვური შედარება და inChained comparison and in

x = 15

# in other languages:
if x > 10 and x < 20:
    print("დიაპაზონში")

# in Python, naturally:
if 10 < x < 20:
    print("დიაპაზონში")

if 0 <= score <= 100:
    print("ქულა კორექტულია")

letter = "ა"
print(letter in "გამარჯობა")   # True

day = "შაბათი"
if day in ("შაბათი", "კვირა"):
    print("დასვენება")

print("x" not in "python")     # True

დამატებითExtras

ტერნარული ოპერატორი და isThe ternary operator and is

age = 20

# the usual way
if age >= 18:
    status = "სრულწლოვანი"
else:
    status = "არასრულწლოვანი"

# on one line
status = "სრულწლოვანი" if age >= 18 else "არასრულწლოვანი"

a = [1, 2, 3]
b = [1, 2, 3]

print(a == b)   # True  — equal values
print(a is b)   # False — different objects

x = None
print(x is None)      # correct style
print(x == None)      # works, but poor style

სრული მაგალითიFull example

წელიწადის დღეების კალკულატორიLeap-year calculator

# ნაკიანი წელი: იყოფა 4-ზე, მაგრამ არა 100-ზე,
# გარდა იმ შემთხვევისა, როცა 400-ზეც იყოფა
# a leap year is divisible by 4, but not by 100,
# unless it is also divisible by 400

year = int(input("წელი: "))

if year % 400 == 0:
    is_leap = True
elif year % 100 == 0:
    is_leap = False
elif year % 4 == 0:
    is_leap = True
else:
    is_leap = False

if is_leap:
    print(f"{year} ნაკიანია — 366 დღე")
else:
    print(f"{year} ჩვეულებრივია — 365 დღე")

# the same as one logical expression:
is_leap = year % 4 == 0 and (year % 100 != 0 or year % 400 == 0)

შეფასებაAssessment

პრაქტიკული დავალება #1Practical assignment #1

8 ქულა · სრულდება აუდიტორიაში, დამოუკიდებლად 8 points · done in class, independently

1. ლუწი/კენტი + ნიშანიმომხმარებელი შეიყვანს მთელ რიცხვს. დაბეჭდე, ლუწია თუ კენტი და დადებითია, უარყოფითი თუ ნული
2. უდიდესი სამიდანსამი რიცხვიდან იპოვე უდიდესი (ჩაშენებული max()-ის გარეშე)
3. შეფასების კონვერტორი0–100 ქულა → A/B/C/D/E/F ასოითი სკალით. არაკორექტულ ქულაზე დაბეჭდე შეტყობინება
4. ბილეთის ფასიასაკი < 6 — უფასო; 6–17 — 50% ფასდაკლება; 18–64 — სრული; ≥ 65 — 30% ფასდაკლება

1. Even/odd + signThe user enters an integer. Print whether it is even or odd, and positive, negative or zero
2. Largest of threeFind the largest of three numbers — without the built-in max()
3. Grade converterA score of 0–100 → an A/B/C/D/E/F letter grade. Print a message for an invalid score
4. Ticket priceAge < 6 — free; 6–17 — 50% off; 18–64 — full price; ≥ 65 — 30% off

შემაჯამებელიWrap-up

რა უნდა დაგამახსოვრდესWhat to remember

• შედარება აბრუნებს bool-ს; = ანიჭებს, == ადარებს
• and · or · not — პრიორიტეტი სწორედ ამ თანმიმდევრობით ეცემა
• if / elif / else: მოწმდება ზემოდან ქვემოთ, ჩერდება პირველივე ჭეშმარიტზე
• ორწერტილი + წანაცვლება — სავალდებულო
• ჯაჭვი 10 < x < 20 და in კოდს კითხვადს ხდის
• is მხოლოდ None/True/False-სთვის

• Comparison returns a bool; = assigns, == compares
• not · and · or — precedence falls in exactly that order
• if / elif / else: checked top to bottom, stops at the first true branch
• Colon + indentation — both mandatory
• Chaining 10 < x < 20 and in make code readable
• is only for None/True/False