ლექცია 04 · IV კვირაLecture 04 · Week IV

ციკლებიLoops

for · while · range() · break და continue · ჩადგმული ციკლები for · while · range() · break and continue · nested loops

მოტივაციაMotivation

რატომ გვჭირდება ციკლიWhy we need loops

print("გამარჯობა")
print("გამარჯობა")
print("გამარჯობა")
print("გამარჯობა")
print("გამარჯობა")

for i in range(5):
    print("გამარჯობა")

კონსტრუქციაConstruct

for — გავლა თანმიმდევრობაზეfor — walking a sequence

for variable in sequence:
    body

for i in range(5):
    print(i)

for letter in "პითონი":
    print(letter, end=" ")

ინსტრუმენტიTool

range() — სამი ფორმაrange() — three forms

for i in range(1, 11):
    print(i, end=" ")        # 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10

print(list(range(5)))        # [0, 1, 2, 3, 4]

კონსტრუქციაConstruct

while — სანამ პირობა სრულდებაwhile — as long as the condition holds

while condition:
    body

count = 0

while count < 5:
    print(count)
    count += 1        # ⚠ mandatory!

print("დასრულდა")

მაგალითიExample

while-ის ნამდვილი ადგილიWhere while really belongs

for ჯობია, როცა რაოდენობა ცნობილია. while — როცა არა.

Use for when the count is known, while when it is not.

password = ""

while password != "python":
    password = input("პაროლი: ")

print("წვდომა დაშვებულია")

balance = 1000
year = 0

while balance < 2000:
    balance *= 1.10   # 10% per year
    year += 1

print(f"{year} წელი, ბალანსი {balance:.2f}")

მართვაControl

break დაand continue

for i in range(1, 11):
    if i == 5:
        break
    print(i, end=" ")

for i in range(1, 11):
    if i % 2 == 0:
        continue
    print(i, end=" ")

ნაკლებად ცნობილიLesser known

else ციკლთან ერთადelse attached to a loop

სრულდება მაშინ, როცა ციკლი break-ის გარეშე დამთავრდა.

It runs when the loop finished without hitting break.

n = int(input("რიცხვი: "))

for d in range(2, n):
    if n % d == 0:
        print(f"{n} იყოფა {d}-ზე — მარტივი არაა")
        break
else:
    print(f"{n} მარტივი რიცხვია")

შაბლონიPattern

დაგროვება (accumulator)The accumulator

ყველაზე ხშირი შაბლონი ციკლებში: ცვლადი ციკლამდე, ცვლილება ციკლში. The most common loop pattern: declare the variable before the loop, change it inside.

total = 0
for i in range(1, 101):
    total += i
print(total)        # 5050

count = 0
for c in "programming":
    if c in "aeiou":
        count += 1
print(count)        # 3

biggest = 0
for i in range(5):
    n = int(input("რიცხვი: "))
    if n > biggest:
        biggest = n
print("უდიდესი:", biggest)

კონსტრუქციაConstruct

ჩადგმული ციკლებიNested loops

for i in range(1, 6):
    for j in range(1, 6):
        print(f"{i * j:4}", end="")
    print()          # line break, in the outer loop

1 2 3 4 5 2 4 6 8 10 3 6 9 12 15 4 8 12 16 20 5 10 15 20 25

for i in range(1, 6):
    print("*" * i)

შაბლონიPattern

უსასრულო ციკლი + break (მენიუ)Infinite loop + break (a menu)

while True:
    print("\n1 — შეკრება")
    print("2 — გამრავლება")
    print("0 — გასვლა")

    choice = input("არჩევანი: ")

    if choice == "0":
        print("ნახვამდის!")
        break
    elif choice == "1":
        a = float(input("a: "))
        b = float(input("b: "))
        print("შედეგი:", a + b)
    elif choice == "2":
        a = float(input("a: "))
        b = float(input("b: "))
        print("შედეგი:", a * b)
    else:
        print("არასწორი არჩევანი")

პრაქტიკაPractice

რიცხვის ციფრებთან მუშაობაWorking with the digits of a number

n = int(input("მთელი რიცხვი: "))
n = abs(n)

total = 0
count = 0
reversed_num = 0

while n > 0:
    digit = n % 10          # the last digit
    total += digit
    count += 1
    reversed_num = reversed_num * 10 + digit
    n = n // 10             # drop the last digit

print("ციფრების ჯამი:", total)
print("ციფრების რაოდენობა:", count)
print("შებრუნებული:", reversed_num)

მთელი რიცხვი: 1234 ციფრების ჯამი: 10 ციფრების რაოდენობა: 4 შებრუნებული: 4321

დიაგნოსტიკაTroubleshooting

ხშირი შეცდომებიCommon mistakes

შემაჯამებელიWrap-up

რა უნდა დაგამახსოვრდესWhat to remember

• for — ცნობილი რაოდენობა ან გავლა თანმიმდევრობაზე; while — პირობით მართვა
• range(start, stop, step) — stop არ შედის
• break წყვეტს, continue ტოვებს ბიჯს, else სრულდება break-ის გარეშე დასრულებისას
• დაგროვების შაბლონი: ცვლადი ციკლამდე, ცვლილება ციკლში
• ჩადგმულ ციკლში გარე ბიჯზე შიდა მთლიანად გადის

• for — a known count or walking a sequence; while — driven by a condition
• range(start, stop, step) — stop is excluded
• break exits, continue skips a step, else runs when the loop ended without break
• The accumulator pattern: variable before the loop, changes inside it
• In nested loops, the inner one runs fully for each outer step