ლექცია 06 · VI კვირაLecture 06 · Week VI

საკუთარი
ფუნქციებიWriting your
own functions

def · პარამეტრიანი და უპარამეტრო ფუნქციები · გაჩუმებით პარამეტრი · ანონიმური ფუნქცია def · functions with and without parameters · default parameters · anonymous functions

დღეს ასევე: პრაქტიკული დავალება #2 Also today: practical assignment #2

მოტივაციაMotivation

რატომ ვქმნით ფუნქციებსWhy we write functions

a, b = 3, 4
print((a ** 2 + b ** 2) ** 0.5)

c, d = 6, 8
print((c ** 2 + d ** 2) ** 0.5)

e, f = 5, 12
print((e ** 2 + f ** 2) ** 0.5)

def hypotenuse(a, b):
    return (a ** 2 + b ** 2) ** 0.5

print(hypotenuse(3, 4))
print(hypotenuse(6, 8))
print(hypotenuse(5, 12))

სინტაქსიSyntax

def — ფუნქციის აღწერაdef — defining a function

def name(parameters):
    """documentation — optional"""
    body
    return result

def greet():
    print("გამარჯობა!")

greet()          # calling it
greet()

გასაღებიThe key idea

return ≠ print

def add_print(a, b):
    print(a + b)

result = add_print(2, 3)   # on screen: 5
print(result)              # None
print(result * 2)          # TypeError!

def add(a, b):
    return a + b

result = add(2, 3)
print(result)              # 5
print(result * 2)          # 10
print(add(1, 1) + add(2, 2))  # 6

def check(n):
    if n > 0:
        return "დადებითი"     # exits the function right here
    return "არადადებითი"      # no else needed

არგუმენტებიArguments

პარამეტრები და არგუმენტებიParameters and arguments

def rectangle_area(width, height):   # width, height — parameters
    return width * height

print(rectangle_area(4, 5))          # 4, 5 — arguments

გადაცემის ორი გზაTwo ways to pass them

def intro(name, city, age):
    print(f"{name}, {city}, {age} წლის")

intro("ნინო", "თბილისი", 20)

intro(age=20, name="ნინო", city="თბილისი")
intro("ნინო", age=20, city="თბილისი")

არგუმენტებიArguments

გაჩუმებით (ნაგულისხმევი) პარამეტრიDefault parameters

def greet(name, greeting="გამარჯობა"):
    print(f"{greeting}, {name}!")

greet("ნინო")                      # გამარჯობა, ნინო!
greet("გიორგი", "სალამი")          # სალამი, გიორგი!
greet("ანა", greeting="დილა მშვიდობისა")

def power(base, exp=2):
    return base ** exp

print(power(5))        # 25  — squared by default
print(power(5, 3))     # 125

არგუმენტებიArguments

ცვალებადი რაოდენობა: *args და **kwargsA variable number: *args and **kwargs

def total(*numbers):
    result = 0
    for n in numbers:
        result += n
    return result

print(total(1, 2))            # 3
print(total(1, 2, 3, 4, 5))   # 15
print(total())                # 0

def profile(**info):
    for key, value in info.items():
        print(f"{key}: {value}")

profile(name="ნინო", age=20, city="ბათუმი")

დაბრუნებაReturning

რამდენიმე მნიშვნელობის დაბრუნებაReturning several values

def stats(a, b, c):
    return min(a, b, c), max(a, b, c), (a + b + c) / 3

low, high, avg = stats(4, 9, 2)
print(low, high, avg)          # 2 9 5.0

result = stats(4, 9, 2)
print(result)                  # (2, 9, 5.0)
print(type(result))            # <class 'tuple'>
print(result[0])               # 2

def divide(a, b):
    return a // b, a % b

whole, rest = divide(17, 5)
print(f"{whole} მთელი, {rest} ნაშთი")   # 3 მთელი, 2 ნაშთი

ცნებაConcept

ხილვადობის არე (scope)Scope

counter = 10          # global

def show():
    counter = 5       # local — a brand new variable!
    print("შიგნით:", counter)

show()                # შიგნით: 5
print("გარეთ:", counter)   # გარეთ: 10

დოკუმენტაციაDocumentation

Docstring — ფუნქციის აღწერაDocstrings — describing a function

def bmi(weight, height):
    """სხეულის მასის ინდექსის გამოთვლა.
    Body mass index.

    weight — წონა კილოგრამებში / weight in kilograms
    height — სიმაღლე მეტრებში / height in metres
    """
    return weight / height ** 2


print(bmi(70, 1.75))       # 22.857…
help(bmi)
print(bmi.__doc__)

დანამატი njpwerner.autodocstring ჩარჩოს ავტომატურად აგენერირებს. The njpwerner.autodocstring extension generates the skeleton for you.

ანონიმურიAnonymous

lambda — ერთხაზიანი ფუნქციაlambda — a one-line function

def square(x):
    return x ** 2

print(square(5))    # 25

square = lambda x: x ** 2
print(square(5))    # 25

add = lambda a, b: a + b
print(add(2, 3))    # 5

სად გამოიყენება რეალურადWhere it is actually used

students = [("ნინო", 92), ("გიორგი", 78), ("ანა", 85)]

# sort by score
students.sort(key=lambda s: s[1], reverse=True)
print(students)
# [('ნინო', 92), ('ანა', 85), ('გიორგი', 78)]

numbers = [1, 2, 3, 4, 5, 6]
evens = list(filter(lambda n: n % 2 == 0, numbers))
squares = list(map(lambda n: n ** 2, numbers))

სრული მაგალითიFull example

პროგრამა ფუნქციებად დაშლილიA program split into functions

def get_grade(score):
    """ქულა → ასოითი შეფასება (ECTS სკალა).
    Score → letter grade (ECTS scale)."""
    if score >= 91: return "A"
    if score >= 81: return "B"
    if score >= 71: return "C"
    if score >= 61: return "D"
    if score >= 51: return "E"
    return "F"


def is_valid(score):
    """ქულა კორექტულ დიაპაზონშია? / Is the score in range?"""
    return 0 <= score <= 100


def show(name, score):
    if not is_valid(score):
        print(f"{name}: არაკორექტული ქულა")
        return
    print(f"{name}: {score} ქულა → {get_grade(score)}")


show("ნინო", 92)
show("გიორგი", 67)
show("ანა", 150)

შეფასებაAssessment

პრაქტიკული დავალება #2Practical assignment #2

8 ქულა · სრულდება აუდიტორიაში, დამოუკიდებლად 8 points · done in class, independently

1. is_prime(n)აბრუნებს True/False. გამოიყენე ციკლში 1–50 მარტივი რიცხვების დასაბეჭდად
2. convert_temp(value, to="F")ნაგულისხმევი პარამეტრით: °C → °F ან °C → K
3. stats(*numbers)აბრუნებს მინიმუმს, მაქსიმუმს, ჯამსა და საშუალოს (რამდენიმე მნიშვნელობა)
4. count_vowels(text)ითვლის ხმოვნებს; დაუმატე docstring და შეამოწმე help()-ით
5. ყველა ფუნქციას უნდა ჰქონდეს return, არა print

1. is_prime(n)Returns True/False. Use it in a loop to print the primes from 1 to 50
2. convert_temp(value, to="F")With a default parameter: °C → °F or °C → K
3. stats(*numbers)Returns the minimum, maximum, sum and average (several values at once)
4. count_vowels(text)Counts vowels; add a docstring and check it with help()
5. Every function must use return, not print

შემაჯამებელიWrap-up

რა უნდა დაგამახსოვრდესWhat to remember

• def სახელი(პარამეტრები): — აღწერა; შესრულება მხოლოდ გამოძახებისას
• return აბრუნებს მნიშვნელობას; print მხოლოდ აჩვენებს. return-ის გარეშე — None
• არგუმენტები: პოზიციური და სახელდებული; ნაგულისხმევი — ბოლოში
• *args / **kwargs — ცვლადი რაოდენობა
• ლოკალური ცვლადი ფუნქციის გარეთ არ არსებობს; global-ს ვერიდებით
• lambda — მოკლე ერთხაზიანი ფუნქცია sort/map/filter-ისთვის

• def name(parameters): — a definition; it runs only when called
• return hands back a value; print only displays. Without return — None
• Arguments: positional and keyword; defaults go last
• *args / **kwargs — a variable number of arguments
• Local variables do not exist outside the function; avoid global
• lambda — a short one-line function for sort/map/filter