ლექცია 07 · VII კვირაLecture 07 · Week VII

სტრიქონებიStrings

სტრიქონებთან სამუშაო ფუნქციები · ფორმატირება · ძებნა და ჩანაცვლება String methods · formatting · searching and replacing

⚠ შემდეგ კვირას — შუალედური გამოცდა ⚠ Next week — the midterm exam

გამეორება · ლექციები 05–06Review · lectures 05–06

შემოწმება — 9 კითხვაCheck yourself — 9 questions

საფუძველიFundamentals

სტრიქონის შექმნაCreating strings

a = "ორმაგ ბრჭყალებში"
b = 'ერთმაგ ბრჭყალებში'
c = """მრავალხაზიანი
ტექსტი"""

# when the text itself contains quotes
d = "მან თქვა: 'გამარჯობა'"
e = 'ის არის "სტუდენტი"'
f = "ეკრანირება: \"ბრჭყალი\" ტექსტში"

სპეციალური სიმბოლოებიEscape sequences

print("გზა: C:\\Users\\K")
print(r"გზა: C:\Users\K")     # r — a "raw" string

წვდომაAccess

ინდექსაცია — სიმბოლო ნომრითIndexing — a character by position

s = "Python"
#    0 1 2 3 4 5
#   -6-5-4-3-2-1

print(s[0])      # P   the first
print(s[5])      # n   the last
print(s[-1])     # n   the last, shorter
print(s[-2])     # o   one before the last
print(len(s))    # 6

print(s[10])
# IndexError: string index out of range

წვდომაAccess

ამონაჭერი (slice) — [start:stop:step]Slicing — [start:stop:step]

s = "პროგრამირება"

print(s[0:5])     # პროგრ   — 5 is excluded
print(s[:5])      # პროგრ   — from the start
print(s[5:])      # ამირება — to the end
print(s[:])       # a full copy
print(s[-4:])     # რება    — the last 4
print(s[::2])     # every second character
print(s[::-1])    # reversed!

მნიშვნელოვანი თვისებაAn important property

სტრიქონი უცვლელია (immutable)Strings are immutable

s = "Python"

s[0] = "J"
# TypeError: 'str' object does not support item assignment

# the right way — build a new string
s2 = "J" + s[1:]
print(s2)         # Jython
print(s)          # Python — the original is unchanged

name = "ნინო"
name.upper()          # the result is thrown away!
print(name)           # ნინო

name = name.upper()   # correct
print(name)           # ნინო (Georgian has no letter case)

სიები (X კვირა), პირიქით, ცვალებადია — ეს განსხვავება მნიშვნელოვანია. Lists (week X), by contrast, are mutable — that difference matters.

მეთოდებიMethods

რეგისტრი და გასუფთავებაCase and trimming

s = "python IS fun"

print(s.upper())       # PYTHON IS FUN
print(s.lower())       # python is fun
print(s.title())       # Python Is Fun
print(s.capitalize())  # Python is fun
print(s.swapcase())    # PYTHON is FUN

s = "   ტექსტი   "

print(s.strip())       # "ტექსტი"
print(s.lstrip())      # "ტექსტი   "
print(s.rstrip())      # "   ტექსტი"

f = "###სათაური###"
print(f.strip("#"))    # "სათაური"

მეთოდებიMethods

ძებნაSearching

s = "პროგრამირება არის საინტერესო"

print("არის" in s)            # True   — the simplest check
print("java" not in s)        # True

print(s.find("არის"))         # 13     — the index
print(s.find("java"))         # -1     — not found
print(s.index("არის"))        # 13
# s.index("java")             # ValueError!

print(s.count("რ"))           # how many times it occurs
print(s.startswith("პრო"))    # True
print(s.endswith("ო"))        # True

მეთოდებიMethods

ჩანაცვლება, დაშლა, შეერთებაReplacing, splitting, joining

s = "მე ვსწავლობ Java-ს"
print(s.replace("Java", "Python"))
print("aaa".replace("a", "b", 2))      # bba — only 2

# split — string → list
line = "ნინო,გიორგი,ანა"
names = line.split(",")
print(names)                # ['ნინო', 'გიორგი', 'ანა']

text = "ერთი ორი სამი"
print(text.split())         # on whitespace, automatically

# join — list → string
print(", ".join(names))     # ნინო, გიორგი, ანა
print("-".join("abc"))      # a-b-c

მეთოდებიMethods

შემოწმება — რა შეიცავს სტრიქონიChecking what a string contains

print("12345".isdigit())      # True   digits only
print("abc".isalpha())        # True   letters only
print("abc123".isalnum())     # True   letters or digits
print("   ".isspace())        # True   whitespace only
print("Hello".istitle())      # True
print("ABC".isupper())        # True

პრაქტიკული გამოყენებაIn practice

value = input("შეიყვანე რიცხვი: ").strip()

if value.isdigit():
    number = int(value)
    print("კვადრატი:", number ** 2)
else:
    print("ეს რიცხვი არ არის")

ფორმატირებაFormatting

f-სტრიქონის სრული შესაძლებლობებიThe full power of f-strings

name = "ნინო"
score = 87.6543
n = 42

print(f"{name} — {score:.2f}")        # ნინო — 87.65
print(f"{score:10.2f}")               # "     87.65"  width 10
print(f"{name:>12}")                  # right aligned
print(f"{name:<12}|")                 # left aligned
print(f"{name:^12}|")                 # centred
print(f"{name:*^12}")                 # ****ნინო****

print(f"{n:05}")                      # 00042
print(f"{1234567:,}")                 # 1,234,567
print(f"{0.256:.1%}")                 # 25.6%
print(f"{255:b} {255:o} {255:x}")     # 11111111 377 ff

print(f"{n = }")                      # n = 42  (for debugging)

პრაქტიკაPractice

სტრიქონზე ციკლით გავლაLooping over a string

text = input("ტექსტი: ").lower()
vowels = "აეიოუ"
count = 0

for ch in text:
    if ch in vowels:
        count += 1

print("ხმოვნები:", count)

word = input("სიტყვა: ").lower().strip()
clean = ""

for ch in word:
    if ch.isalnum():
        clean += ch

if clean == clean[::-1]:
    print("პალინდრომია")
else:
    print("არაა პალინდრომი")

for i, ch in enumerate("Python"):
    print(i, ch)

სრული მაგალითიFull example

ტექსტის ანალიზატორიA text analyser

def analyze(text):
    """ტექსტის მოკლე სტატისტიკა. / Quick text statistics."""
    words = text.split()
    letters = sum(1 for ch in text if ch.isalpha())

    print(f"{'სიმბოლოები:':<20}{len(text):>6}")
    print(f"{'ასოები:':<20}{letters:>6}")
    print(f"{'სიტყვები:':<20}{len(words):>6}")
    print(f"{'წინადადებები:':<20}{text.count('.'):>6}")

    if words:
        longest = max(words, key=len)
        print(f"{'ყველაზე გრძელი:':<20}{longest:>6}")


sample = input("ჩასვი ტექსტი: ")
analyze(sample)

მომზადებაPreparation

შუალედური გამოცდა — VIII კვირაThe midterm exam — week VIII

შემაჯამებელიWrap-up

რა უნდა დაგამახსოვრდესWhat to remember

• სტრიქონი უცვლელია — ყველა მეთოდი ახალს აბრუნებს: s = s.upper()
• ინდექსი 0-დან; -1 — ბოლო; ამონაჭერი s[a:b:c], b არ შედის
• s[::-1] — შებრუნება
• ძებნა: in · find (−1) · index (შეცდომა) · count
• დამუშავება: strip · replace · split · join
• ფორმატირება: f"{value:<10.2f}"

• Strings are immutable — every method returns a new one: s = s.upper()
• Indexing from 0; -1 is the last; slicing s[a:b:c], where b is excluded
• s[::-1] — reverse
• Searching: in · find (−1) · index (raises) · count
• Processing: strip · replace · split · join
• Formatting: f"{value:<10.2f}"